Leveringsvoorwaarden

Incoterms: de 11 regels van Incoterms® 2020 uitgelegd voor importeurs en exporteurs

Incoterms zijn de elf drieletterige handelstermen van de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) die koper en verkoper vertellen wie het transport regelt, wie de goederen door de douane haalt, wie welke kosten betaalt en waar het risico op verlies van de verkoper op de koper overgaat. De actuele versie is Incoterms® 2020. Die geldt sinds 1 januari 2020 en is op het moment van schrijven (oktober 2026) nog steeds de nieuwste editie.

27 min lezen

Deze gids legt elke regel uit, zet ze in één tabel naast elkaar en laat zien wat elke keuze betekent voor de douanewaarde en de invoer-btw wanneer uw goederen in België of Nederland aankomen. Hij is geschreven voor kopers, verkopers en operationele teams die via Antwerpen, Rotterdam of een ander punt van binnenkomst in de EU verschepen.

Incoterms 2020 in één oogopslag: vergelijkingstabel

De tabel vat de standaardpositie onder Incoterms® 2020 samen. Uw contract kan details anders regelen, dus lees de regel altijd samen met uw koopcontract.

IncotermVervoerswijzeVerkoper levert en risico gaat overHoofdvervoer betaald doorVerzekeringsplichtUitklaring exportInklaring, invoerrechten en belastingenLaden en lossen
EXW Ex WorksAlleGoederen ter beschikking op de genoemde plaats (meestal het bedrijf van de verkoper), niet geladenKoperGeenKoperKoperKoper laadt
FCA Free CarrierAlleGoederen overgedragen aan de vervoerder van de koper op de genoemde plaatsKoperGeenVerkoperKoperVerkoper laadt op het eigen bedrijfsterrein. Op elke andere plaats levert de verkoper op zijn voertuig, klaar om te lossen
CPT Carriage Paid ToAlleGoederen overgedragen aan de eerste vervoerder bij vertrekVerkoper, tot de genoemde bestemmingGeenVerkoperKoperLossen op de bestemming voor de koper, tenzij opgenomen in het vervoerscontract van de verkoper
CIP Carriage and Insurance Paid ToAlleGoederen overgedragen aan de eerste vervoerder bij vertrekVerkoper, tot de genoemde bestemmingVerkoper: Institute Cargo Clauses (A), 110%VerkoperKoperAls bij CPT
DAP Delivered at PlaceAlleOp de genoemde bestemming, op het aankomende voertuig, klaar om te lossenVerkoperGeenVerkoperKoperKoper lost, tenzij opgenomen in het vervoerscontract van de verkoper
DPU Delivered at Place UnloadedAlleOp de genoemde bestemming, gelostVerkoperGeenVerkoperKoperVerkoper lost
DDP Delivered Duty PaidAlleOp de genoemde bestemming, klaar om te lossen, ingeklaard voor importVerkoperGeenVerkoperVerkoperKoper lost, tenzij opgenomen in het vervoerscontract van de verkoper
FAS Free Alongside ShipZee- en binnenvaartLangszij het schip van de koper in de haven van verschepingKoperGeenVerkoperKoperLaden aan boord voor de koper
FOB Free On BoardZee- en binnenvaartAan boord van het schip van de koper in de haven van verschepingKoperGeenVerkoperKoperVerkoper laadt aan boord
CFR Cost and FreightZee- en binnenvaartAan boord van het schip in de haven van verschepingVerkoper, tot de genoemde haven van bestemmingGeenVerkoperKoperLossen op de bestemming voor de koper, tenzij opgenomen in het vervoerscontract van de verkoper
CIF Cost, Insurance and FreightZee- en binnenvaartAan boord van het schip in de haven van verschepingVerkoper, tot de genoemde haven van bestemmingVerkoper: Institute Cargo Clauses (C), 110%VerkoperKoperAls bij CFR

“Geen” in de kolom verzekeringsplicht betekent dat geen van beide partijen de ander een verzekering verschuldigd is. Het betekent niet dat de goederen veilig zijn. Wie in een bepaalde fase het risico draagt, beslist zelf of hij dat verzekert.

Wat Incoterms wel en niet regelen

Wat de regels bepalen

Elke Incoterms-regel heeft tien artikelen voor de verkoper (A1 tot en met A10) en tien voor de koper (B1 tot en met B10). Samen beantwoorden ze drie vragen:

  • Verplichtingen: wie het vervoer en de verzekering organiseert, wie de vervoersdocumenten levert en wie de uitklaring bij export en de inklaring bij import verzorgt.
  • Levering en risico: waar en wanneer de verkoper de goederen levert. Op dat moment gaat het risico van verlies of schade over op de koper.
  • Kosten: welke partij welke kosten betaalt, bijvoorbeeld voor transport, verpakking, laden, lossen en beveiliging. Incoterms® 2020 zet alle kosten in één artikel (A9 en B9).

Wat de regels aan uw contract overlaten

Incoterms zijn geen koopcontract en vervangen dat ook niet. De ICC zegt uitdrukkelijk dat de regels niets bepalen over:

  • Eigendom. Wanneer de eigendom van de goederen overgaat, volgt uit uw contract en het toepasselijke recht, niet uit de Incoterm.
  • Prijs en betaling. Prijs, valuta, betalingstermijn en betaalwijze (bijvoorbeeld een documentair krediet) zijn afzonderlijke afspraken.
  • Tekortkomingen en geschillen. Rechtsmiddelen, overmacht, toepasselijk recht en geschillenbeslechting horen ook in uw contract.
  • Sancties en tarieven. Of goederen überhaupt verhandeld mogen worden en welk invoertarief geldt, is een kwestie van wetgeving, niet van de Incoterm.

Incoterms binden ook uw vervoerder, verzekeraar of bank niet. Een vervoerder geeft het vervoersdocument af dat zijn eigen vervoerscontract vereist. Een verzekeraar dekt wat in de polis staat. Een bank controleert de documenten die het documentair krediet vraagt. Sluit de Incoterm in uw koopcontract niet aan op die contracten, dan moet u dat verschil zelf opvangen.

Een Incoterm correct in een contract vermelden

De ICC beveelt deze schrijfwijze aan: regel + genoemde plaats + Incoterms® 2020. Bijvoorbeeld:

  • FCA Antwerpen, [naam en adres van de terminal], België Incoterms® 2020
  • CIF Antwerpen Incoterms® 2020
  • DAP [straat, postcode, plaats], Nederland Incoterms® 2020

Drie praktische punten:

  • Vermeld altijd de versie. Zonder jaartal kan onduidelijk zijn welke editie geldt. De ICC waarschuwt dat dit tot problemen kan leiden die moeilijk op te lossen zijn. U mag nog steeds een oudere editie afspreken, zoals Incoterms 2010, zolang u dat duidelijk vermeldt.
  • Omschrijf de plaats nauwkeurig. Alleen een plaatsnaam laat ruimte voor discussie over waar het risico overgaat en waar het vervoer eindigt. Noem waar mogelijk een terminal, een magazijn of een volledig adres.
  • Wees voorzichtig met varianten. Partijen schrijven soms toevoegingen als “DAP unloaded”. De ICC verbiedt aanpassingen niet, maar waarschuwt dat ze risico’s meebrengen. Verschuift u een kostenpost, vermeld dan ook of levering en risico meeschuiven.

Het ®-symbool is in uw contract niet verplicht.

In de EU worden de afgesproken Incoterm en plaats ook in de douaneaangifte vermeld als “leveringsvoorwaarden”. Ze laten zien welke transport- en verzekeringskosten al in de factuurprijs zitten. Dat is van belang voor de douanewaarde (zie verderop).

Twee groepen: elke vervoerswijze of alleen zee- en binnenvaart

Incoterms® 2020 verdeelt de elf regels in twee klassen.

GroepRegelsGeschikt voor
Elke vervoerswijze of combinatie van vervoerswijzenEXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDPWeg, spoor, lucht, zee, binnenvaart en combinaties daarvan, ook containerzendingen die op een terminal worden overgedragen
Alleen zee- en binnenvaartFAS, FOB, CFR, CIFGoederen die de verkoper in de haven langszij een schip plaatst of aan boord laadt, bijvoorbeeld bulk of stukgoed (break-bulk)

U ziet de regels ook vaak gegroepeerd naar hun eerste letter. E (EXW): de verkoper stelt de goederen alleen ter beschikking. F (FCA, FAS, FOB): de koper betaalt het hoofdvervoer. C (CPT, CIP, CFR, CIF): de verkoper betaalt het hoofdvervoer, maar het risico gaat al bij vertrek over. D (DAP, DPU, DDP): de verkoper brengt de goederen naar de bestemming en draagt het risico tot aankomst.

De C-regels zorgen bij veel lezers voor verwarring, omdat ze twee kritieke punten hebben. De genoemde plaats (bijvoorbeeld “CIF Antwerpen”) is de bestemming tot waar de verkoper de vracht betaalt. De levering en daarmee de overgang van het risico vonden al eerder plaats, in de haven of op de plaats van verscheping. Raken de goederen onder CIF Antwerpen op zee beschadigd, dan is dat het risico van de koper, ook al betaalde de verkoper de vracht.

De 11 Incoterms 2020-regels één voor één

EXW Incoterms: Ex Works

Verkoper levert: door de goederen op de genoemde plaats ter beschikking van de koper te stellen, meestal op zijn eigen bedrijfsterrein. De goederen worden niet op het ophalende voertuig geladen. Koper: laadt de goederen, regelt en betaalt al het vervoer, verzorgt de uitklaring bij export en de inklaring bij import en draagt al het risico vanaf het ophalen.

EXW legt de minste verplichtingen bij de verkoper. Dat klinkt aantrekkelijk voor een verkoper en handig voor een koper die alles zelf in de hand wil houden, maar in de praktijk levert het twee problemen op:

  • Laden. De verkoper is niet verplicht om te laden. In de praktijk laadt de verkoper de vrachtwagen vaak toch. Gaat er tijdens het laden iets mis, dan kan het risico bij de koper liggen. Leg schriftelijk vast wie laadt en voor wiens risico.
  • Uitklaring. Onder EXW is de koper verantwoordelijk voor de uitklaring en verleent de verkoper alleen bijstand. In de EU moet de exporteur in een douaneaangifte echter in principe in de EU gevestigd zijn. Een koper buiten de EU kan vaak niet als exporteur optreden, waardoor de verkoper in de EU er toch bij betrokken raakt. De verkoper heeft bovendien bewijs nodig dat de goederen de EU hebben verlaten, om de btw-vrijstelling voor de exportlevering te onderbouwen.

De ICC adviseert zelf: laadt de verkoper de goederen of verzorgt hij de uitklaring, gebruik dan FCA.

FCA Incoterms: Free Carrier

Verkoper levert: aan de vervoerder of een andere persoon die de koper heeft aangewezen, op de genoemde plaats. Er zijn twee varianten:

  • De genoemde plaats is het bedrijfsterrein van de verkoper: de levering vindt plaats zodra de goederen op het vervoermiddel van de koper zijn geladen. De verkoper laadt.
  • De genoemde plaats is een andere plaats (bijvoorbeeld het magazijn van een expediteur of een containerterminal): de levering vindt plaats zodra de goederen, nog op het voertuig van de verkoper en klaar om te lossen, ter beschikking staan van de vervoerder van de koper. De kant van de koper lost.

Verkoper: verzorgt de uitklaring. Koper: boekt en betaalt het hoofdvervoer, verzorgt de inklaring en draagt het risico vanaf de levering.

Incoterms® 2020 voegde een optie voor zeevracht toe. Als de partijen dat afspreken, moet de koper zijn vervoerder opdracht geven om na het laden een on-board bill of lading aan de verkoper af te geven. De verkoper geeft dat document vervolgens door aan de koper, vaak via de banken bij een documentair krediet. Dat lost een oud probleem op: onder FCA zijn de goederen al geleverd voordat ze aan boord zijn, terwijl banken vaak een on-board bill of lading eisen. De verkoper heeft nog steeds geen zeggenschap over de voorwaarden van het vervoerscontract van de koper.

FCA werkt voor elke vervoerswijze. Het is de regel die de ICC aanbeveelt voor containers die op een terminal worden overgedragen (zie FCA vs FOB).

CPT Incoterms: Carriage Paid To

Verkoper levert: door de goederen over te dragen aan de vervoerder met wie hij een contract heeft gesloten. Het risico gaat op dat moment over, bij vertrek. Verkoper betaalt: het vervoer tot de genoemde plaats van bestemming. Verkoper verzorgt de uitklaring. Koper verzorgt de inklaring en betaalt invoerrechten en belastingen.

Zijn er meerdere vervoerders betrokken, dan gaat het risico standaard over zodra de goederen bij de eerste vervoerder zijn. Wilt u dat het risico later overgaat, bijvoorbeeld in een haven, dan moet u dat in het contract vastleggen. Loskosten op de bestemming zijn voor de koper, tenzij het vervoerscontract van de verkoper ze omvat. Er is geen verzekeringsplicht.

CIP Incoterms: Carriage and Insurance Paid To

Als CPT, plus verzekering. De verkoper moet een transportverzekering afsluiten die de goederen dekt vanaf het punt van levering tot ten minste de genoemde bestemming. Onder Incoterms® 2020 is de minimumstandaard Institute Cargo Clauses (A) of vergelijkbare clausules, die de ICC omschrijft als “all risks”-dekking met opgesomde uitsluitingen. Het verzekerde bedrag is ten minste 110% van de contractprijs, in de valuta van het contract. Partijen mogen een lagere dekking afspreken. De verkoper geeft de koper de polis of het verzekeringscertificaat, zodat de koper rechtstreeks bij de verzekeraar kan claimen.

CIP is de regel die u bij container- en multimodale zendingen gebruikt in plaats van CIF.

DAP Incoterms: Delivered at Place

Verkoper levert: zodra de goederen op de genoemde bestemming ter beschikking van de koper staan, op het aankomende voertuig en klaar om te lossen. De verkoper draagt het risico van de hele reis tot dat moment. Verkoper: betaalt het transport en verzorgt de uitklaring en eventuele doorvoerformaliteiten. Koper: lost (tenzij het vervoerscontract van de verkoper het lossen omvat), verzorgt de inklaring en betaalt invoerrechten en invoer-btw.

Let op de importkant: als de koper de goederen niet inklaart, worden ze volgens de ICC in de haven of op de inlandterminal vastgehouden. Dat betekent vertraging en meestal opslagkosten. Er is geen verzekeringsplicht, maar de verkoper draagt het transportrisico en zal dat dus normaal gesproken zelf willen verzekeren.

DPU Incoterm: Delivered at Place Unloaded

Verkoper levert: zodra de goederen van het aankomende voertuig zijn gelost en op de genoemde bestemming ter beschikking van de koper staan. Het risico gaat over na het lossen. Koper: verzorgt de inklaring en betaalt invoerrechten en belastingen, net als bij DAP.

DPU is de enige Incoterms-regel die de verkoper verplicht om op de bestemming te lossen. De regel verving in 2020 DAT (Delivered at Terminal), omdat de plaats van levering elke plaats kan zijn, niet alleen een terminal. Kies alleen voor DPU als de verkoper het lossen op die plaats ook echt kan regelen. Kan dat niet, gebruik dan DAP.

DDP Incoterm: Delivered Duty Paid

Verkoper levert: op de genoemde bestemming, op het aankomende voertuig, klaar om te lossen en ingeklaard voor import. De verkoper draagt alle kosten en risico’s tot dat moment, inclusief inklaring, invoerrechten en invoerbelastingen.

DDP is de regel met de zwaarste verplichting voor de verkoper. Een verkoper buiten de EU die DDP verkoopt aan een klant in België of Nederland, treedt op als importeur in de EU. Wie een douaneaangifte in de EU indient, moet in principe in de EU gevestigd zijn. Een verkoper van buiten de EU werkt daarom meestal via een douanevertegenwoordiger in de EU. Invoer-btw die de verkoper betaalt, is bovendien mogelijk niet op de koper te verhalen. De ICC adviseert een verkoper die de inklaring niet kan regelen, om voor DAP of DPU te kiezen.

FAS Incoterm: Free Alongside Ship

Verkoper levert: door de goederen langszij het door de koper aangewezen schip te plaatsen, bijvoorbeeld op de kade of op een lichter, in de genoemde haven van verscheping. Het risico gaat op dat punt over. Verkoper: verzorgt de uitklaring. Koper: betaalt het laden aan boord, de zeevracht, de inklaring en de invoerrechten.

FAS is bedoeld voor lading die direct in het schip wordt geladen, zoals bulk of zware projectlading. De regel past niet als de goederen al aan een vervoerder worden overgedragen voordat ze langszij het schip liggen, bijvoorbeeld op een containerterminal. Gebruik in dat geval FCA.

FOB Incoterms: Free On Board

Verkoper levert: door de goederen aan boord te plaatsen van het schip dat de koper heeft aangewezen, in de genoemde haven van verscheping. Het risico gaat over zodra de goederen aan boord zijn. Verkoper: verzorgt de uitklaring en betaalt de kosten tot en met het laden aan boord. Koper: boekt en betaalt de zeevracht, de verzekering, de inklaring en de invoerrechten.

FOB is een van de bekendste termen in de zeevracht. Het wordt ook heel vaak verkeerd gebruikt voor containers. De ICC merkt op dat FOB niet geschikt is wanneer goederen aan de vervoerder worden overgedragen voordat ze aan boord zijn. Dat is precies wat er gebeurt wanneer een container op een terminal wordt afgeleverd voordat het schip wordt geladen.

CFR Incoterm: Cost and Freight

Verkoper levert: aan boord van het schip in de haven van verscheping. Daar gaat het risico over. Verkoper betaalt: de zeevracht tot de genoemde haven van bestemming. Koper: draagt het risico tijdens de zeereis, betaalt het lossen in de haven van bestemming (tenzij het vervoerscontract van de verkoper dat omvat), verzorgt de inklaring en betaalt de invoerrechten.

Omdat het contract meestal alleen de haven van bestemming noemt, adviseert de ICC om ook de haven van verscheping te vermelden, want daar gaat het risico over. Er is geen verzekeringsplicht: onder CFR draagt de koper het zeerisico en doet hij er goed aan dat te verzekeren.

CIF Incoterm: Cost, Insurance and Freight

Als CFR, plus verzekering. De verkoper moet de goederen verzekeren vanaf het laden aan boord tot ten minste de genoemde haven van bestemming. Onder Incoterms® 2020 is het minimum Institute Cargo Clauses (C) of vergelijkbaar, tenzij anders afgesproken of gebruikelijk in de branche. Clauses (C) dekken een aantal opgesomde risico’s. Dat is veel beperkter dan de “all risks”-dekking van Clauses (A). De ICC hield (C) aan voor CIF, omdat CIF vooral in de maritieme grondstoffenhandel wordt gebruikt. Het verzekerde bedrag is ten minste 110% van de contractprijs, in de valuta van het contract. Op verzoek en voor rekening van de koper moet de verkoper waar mogelijk een dekking tegen oorlogs- en stakingsrisico’s toevoegen.

Het risico gaat nog steeds aan boord in de haven van verscheping over op de koper. De verzekering bestaat ten behoeve van de koper, tijdens een reis die voor zijn risico is.

FOB vs CIF: het verschil

FOB en CIF zijn de twee meest gezochte termen in de zeevracht. Ze hebben iets gemeen dat veel kopers verrast: onder beide regels gaat het risico op hetzelfde moment over op de koper, namelijk zodra de goederen in de haven van verscheping aan boord van het schip zijn. Het verschil zit in wie betaalt voor wat daarna gebeurt en wie daar de regie over heeft.

FOB ShanghaiCIF Antwerpen
Genoemde plaatsHaven van verschepingHaven van bestemming
Risico gaat overAan boord in ShanghaiAan boord in Shanghai
Wie boekt en betaalt de zeevrachtKoperVerkoper
Wie kiest vervoerder en routeKoperVerkoper
TransportverzekeringGeen verplichting. Koper beslistVerkoper moet verzekeren, minimaal Institute Cargo Clauses (C), 110%
Uitklaring in ChinaVerkoperVerkoper
Loskosten in AntwerpenKoperKoper, tenzij opgenomen in het vervoerscontract van de verkoper
Inklaring, invoerrechten en btw in BelgiëKoperKoper

Wanneer FOB bij u als koper past: u wilt zelf uw expediteur en vervoerder kiezen, vrachttarieven vergelijken, zendingen van meerdere leveranciers combineren en de werkelijke vrachtkosten zien. U bepaalt ook zelf het niveau van de transportverzekering.

Wanneer CIF bij u als koper past: u wilt liever één prijs tot de haven van bestemming en de verkoper heeft goede vrachttarieven op dat traject. Controleer dan twee dingen. De verzekering is alleen een minimale dekking onder Clauses (C), tenzij u meer afspreekt. Kosten op de bestemming die niet in het vervoerscontract van de verkoper zitten, zoals het lossen, blijven voor uw rekening.

Voor containers die op een terminal worden overgedragen, raadt de ICC beide af. De passende regels zijn dan FCA in plaats van FOB en CPT of CIP in plaats van CFR of CIF.

FCA vs FOB bij containerzendingen

Bij volle containers (FCL) en groupage (LCL) levert de verkoper de goederen niet aan de reling van het schip. Een geladen container gaat naar de containerterminal voordat het schip wordt geladen. LCL-lading gaat eerst naar een consolidatiemagazijn. Vanaf dat moment zijn de goederen in handen van de vervoerder of de terminal, niet meer van de verkoper.

Onder FOB draagt de verkoper toch het risico tot de goederen aan boord zijn. Raakt de container op de terminal beschadigd, dan draagt de verkoper een risico waar hij geen invloed meer op heeft. Ook de kosten op de terminal van vertrek worden vaak een discussiepunt, omdat het contract niet aansluit op hoe de lading werkelijk wordt vervoerd.

Onder FCA met de terminal of het magazijn als genoemde plaats gaan levering en risico over zodra de goederen daar aan de vervoerder van de koper worden overgedragen. Dat sluit aan op de werkelijkheid. De toelichtingen van de ICC bij FOB en FAS zeggen precies dit: worden goederen al aan een vervoerder overgedragen voordat ze aan boord zijn, bijvoorbeeld op een containerterminal, dan horen partijen FCA te gebruiken.

Het gebruikelijke bezwaar tegen FCA was de bill of lading. Banken eisen bij een documentair krediet vaak een on-board bill of lading, maar onder FCA worden de goederen vóór het laden geleverd. Incoterms® 2020 loste dat op met een optionele clausule: partijen kunnen afspreken dat de koper zijn vervoerder opdracht geeft om een on-board bill of lading aan de verkoper af te geven. Verkoopt u onder een documentair krediet, neem die optie dan op in het contract en in de kredietvoorwaarden. Houd er rekening mee dat de datum van levering in het binnenland en de datum van inlading aan boord verschillen.

Uw situatieGebruik
Container wordt op een terminal of depot aan de vervoerder overgedragen, koper betaalt de zeevrachtFCA (genoemde terminal of depot)
Container, verkoper betaalt de zeevrachtCPT (CIP als de verkoper moet verzekeren)
Bulk of stukgoed dat direct aan boord wordt geladen, koper betaalt de vrachtFOB
Bulk of stukgoed, verkoper betaalt de vrachtCFR (CIF als de verkoper moet verzekeren)

Meer over de keuze tussen een volle en een gedeelde container: FCL-zeevracht en LCL-zeevracht. Containermaten en het beladen van containers vindt u in onze containergids.

Verzekering onder Incoterms: CIF en CIP

Slechts twee van de elf regels verplichten iemand om de goederen te verzekeren: CIF en CIP. In beide gevallen sluit de verkoper de verzekering af ten behoeve van de koper.

CIFCIP
Minimale dekking (Incoterms® 2020)Institute Cargo Clauses (C) of vergelijkbaar: alleen opgesomde risico’sInstitute Cargo Clauses (A) of vergelijkbaar: “all risks” met uitsluitingen
Mogen partijen iets anders afspreken?Ja, een hogere dekkingJa, een lagere dekking
Minimaal verzekerd bedrag110% van de contractprijs, in de contractvaluta110% van de contractprijs, in de contractvaluta
Looptijd van de dekkingVanaf de levering (aan boord in de haven van verscheping) tot ten minste de genoemde haven van bestemmingVanaf de levering (overdracht aan de eerste vervoerder) tot ten minste de genoemde bestemming
Extra dekkingOorlogs- en stakingsrisico’s op verzoek en voor rekening van de koper, indien verkrijgbaarAanvullende dekking op verzoek en voor rekening van de koper, indien verkrijgbaar

Onder de andere negen regels is er geen verzekeringsplicht. De partij die in een bepaalde fase het risico draagt, beslist zelf of ze dat verzekert. Onder FOB of FCA is dat de koper vanaf het moment van levering. Onder DAP en DDP is dat de verkoper tot aankomst.

Incoterms® 2010 vereiste voor CIP nog alleen de minimale dekking (C). Verwijst uw contract naar de editie van 2010, dan geldt dat lagere niveau.

Incoterms, douanewaarde en invoer-btw in de EU

De Incoterm bepaalt niet hoeveel invoerrechten u betaalt. Dat doet het EU-recht. Maar de Incoterm bepaalt wel welke kosten al in uw factuurprijs zitten. Daarmee bepaalt hij wat u moet optellen of aftrekken om tot de juiste douanewaarde te komen.

De EU-regel. De douanewaarde is in principe de transactiewaarde: de prijs die voor de goederen werkelijk is betaald of moet worden betaald bij verkoop voor uitvoer naar de EU (Douanewetboek van de Unie, artikel 70). Bij die prijs telt u, voor zover nog niet inbegrepen, de kosten van vervoer en verzekering op, plus de kosten van laden en behandeling die met het vervoer samenhangen, tot de plaats waar de goederen het douanegebied van de EU binnenkomen (artikel 71, lid 1, sub e). Bij zeevracht is dat de eerste haven van aankomst in de EU, bijvoorbeeld Antwerpen of Rotterdam. Vervoerskosten na dat punt en invoerrechten die in de EU verschuldigd zijn, horen niet bij de douanewaarde (artikel 72). Kort gezegd hanteert de EU aan haar grens een waarde op CIF-basis, welke Incoterm u ook hebt afgesproken.

Invoer-btw. De maatstaf van heffing voor de btw bij invoer is de douanewaarde plus de invoerrechten plus bijkomende kosten zoals vervoer en verzekering tot de eerste plaats van bestemming in het land van invoer, voor zover die nog niet zijn inbegrepen (Btw-richtlijn, artikelen 85 en 86). De eerste plaats van bestemming is de plaats op het vervoersdocument waarmee de goederen worden ingevoerd. Op het moment van schrijven (oktober 2026) is het algemene btw-tarief in zowel België als Nederland 21%. Voor uw goederen kan een ander tarief gelden.

Incoterm en genoemde plaats op de factuurZo komt u tot de douanewaarde in de EU
EXW (bedrijf van de verkoper buiten de EU)Tel alle kosten tot het punt van binnenkomst in de EU op: laden, voorvervoer, exportformaliteiten, hoofdvervoer en een eventuele verzekering
FCA (plaats buiten de EU)Tel het hoofdvervoer en een eventuele verzekering tot het punt van binnenkomst in de EU op, plus laad- of behandelingskosten vóór binnenkomst die u apart betaalt
FAS of FOB (haven van verscheping)Tel de zeevracht en een eventuele verzekering tot de haven van binnenkomst in de EU op. Bij FAS telt u ook het laden aan boord op
CFR of CPT (haven van binnenkomst in de EU)De vracht is inbegrepen. Tel een verzekering op die u zelf afsluit
CIF of CIP (haven van binnenkomst in de EU)Vracht en verzekering zijn inbegrepen. De factuurprijs is meestal zonder aanpassing het uitgangspunt
CPT, CIP, DAP of DPU (plaats binnen de EU, bijvoorbeeld uw magazijn)Trek de vervoerskosten na het punt van binnenkomst in de EU af. Vraag de leverancier om die apart te vermelden
DDP (plaats binnen de EU)Trek het vervoer na het punt van binnenkomst in de EU af, plus de invoerrechten en belastingen in de EU die in de prijs zijn inbegrepen

In de praktijk zijn nog twee punten van belang. Ten eerste blijft u als importeur verantwoordelijk voor de aangegeven douanewaarde, ook als een douane-expediteur de aangifte voor u indient. Ten tweede: vraag uw leverancier om de Incoterm op de factuur te vermelden en vracht en verzekering apart te specificeren, zodat u optellingen en aftrekkingen met documenten kunt onderbouwen. Het invoertarief zelf hangt af van de HS-code en de oorsprong van uw goederen: controleer het in TARIC of lees onze gids over HS-codes en EORI-nummers.

Voorbeeld: een container uit Shanghai importeren via Antwerpen

Een fictief voorbeeld met ronde bedragen. Een Belgisch bedrijf koopt machineonderdelen bij een leverancier in China. De goederen gaan in één 40ft-container van Shanghai naar Antwerpen en daarna per vrachtwagen naar het magazijn van de koper in Mechelen. Alle bedragen zijn in euro en verzonnen ter illustratie.

Afgesproken term: FOB Shanghai Incoterms® 2020.

PostBedragDouanewaarde?Grondslag invoer-btw?
Prijs van de goederen, FOB Shanghai40.000,00JaJa (via de douanewaarde)
Zeevracht Shanghai naar Antwerpen, betaald door de koper2.400,00Ja, vervoer tot de haven van binnenkomst in de EUJa (via de douanewaarde)
Transportverzekering, afgesloten door de koper100,00JaJa (via de douanewaarde)
Douanewaarde42.500,00
Invoerrechten, aangenomen tarief 3%1.275,00NeeJa
Vrachtwagen van de terminal in Antwerpen naar het magazijn in Mechelen600,00Nee, vervoer na binnenkomst in de EUJa, als Mechelen de eerste plaats van bestemming op het vervoersdocument is
Grondslag btw44.375,00
Invoer-btw 21%9.318,75

Het tarief van 3% is een aanname voor dit voorbeeld. Het werkelijke tarief hangt af van de HS-code en de oorsprong van de goederen. Kosten op de terminal in Antwerpen zijn voor de eenvoud weggelaten. Hoe die worden behandeld, hangt af van hoe ze worden gefactureerd. Stem dat dus af met uw douane-expediteur.

Wat verandert er met een andere Incoterm? Stel dat de leverancier dezelfde zending onder andere voorwaarden aanbiedt:

  • CIF Antwerpen voor 42.500,00. De prijs omvat al vracht en verzekering tot Antwerpen, dus de douanewaarde is opnieuw 42.500,00. Het verschil zit ergens anders. De verkoper kiest de vervoerder en de verzekering is slechts een minimale dekking. Het risico ging al in Shanghai op u over.
  • EXW Shanghai voor 38.800,00. U telt laden, vervoer naar de haven van Shanghai en de uitklaring in China op (zeg 1.200,00), plus vracht en verzekering (2.500,00). Douanewaarde: 42.500,00. Maar u bent nu ook verantwoordelijk voor de uitklaring in China.
  • DAP Mechelen voor 43.100,00. De prijs omvat de vrachtwagen van Antwerpen naar Mechelen. Vermeldt de leverancier de 600,00 apart, dan trekt u die af: douanewaarde 42.500,00. U verzorgt nog steeds de inklaring en betaalt de invoerrechten en de btw.

De douanewaarde verandert nauwelijks met de Incoterm. Wat wel verandert: wie het vervoer regelt, wie op zee het risico draagt en welke documenten u nodig hebt om optellingen en aftrekkingen te onderbouwen. Voor vervoerskosten en doorlooptijden leest u onze gids over vrachtkosten en transittijden. Voor de zending zelf zie zeevracht en douane-afhandeling.

Voorbeeld: exporteren van België naar de Verenigde Staten

Een fictief voorbeeld. Een fabrikant in Gent verkoopt een machine aan een klant in Chicago. De Amerikaanse koper vraagt om EXW Gent, de Belgische verkoper stelt DDP Chicago voor. Wat werkt het best?

EXW Gent. Op papier regelt de Amerikaanse koper alles, ook de uitklaring in de EU. Volgens het douanerecht van de EU moet de exporteur echter een in de EU gevestigde persoon zijn die het contract met de koper in het buitenland heeft. Bij een verkoop als deze is dat normaal gesproken de Belgische verkoper. De verkoper heeft bovendien bewijs nodig dat de goederen de EU hebben verlaten, om de verkoop als vrijgestelde exportlevering te behandelen. Juist over die documenten geeft EXW de verkoper de minste controle.

FCA Antwerpen (genoemde containerterminal) of FCA Gent (bedrijfsterrein van de verkoper). De verkoper verzorgt de uitklaring in België en draagt de goederen over aan de vervoerder van de koper. De koper boekt en betaalt de zeevracht en regelt de invoer in de VS. Wordt er betaald via een documentair krediet, voeg dan de FCA-optie voor de on-board bill of lading toe. Voor de meeste exportzendingen van dit type is FCA de zuiverste keuze.

CIP Chicago. De verkoper betaalt het vervoer tot Chicago en verzekert de goederen onder Clauses (A). Het risico gaat nog steeds over zodra de goederen in België aan de eerste vervoerder worden overgedragen. Handig als de koper één prijs tot de bestemming wil, terwijl u de Amerikaanse douane niet zelf wilt regelen.

DDP Chicago. De verkoper moet de goederen in de VS inklaren en de Amerikaanse invoerrechten en belastingen betalen. Daarvoor moet de verkoper de inklaring in de VS betrouwbaar geregeld hebben. Let ook op: de douanewaarde werkt daar anders. In de VS is de douanewaarde in principe gebaseerd op de prijs zonder internationale vracht en verzekering naar de VS (een waarde op FOB-basis), terwijl de EU die kosten wel optelt (een waarde op CIF-basis). Kunt u de invoer in de VS niet regelen, dan adviseert de ICC om DAP of DPU te gebruiken.

Voor de documenten die u aan de exportkant nodig hebt (handelsfactuur, paklijst, bill of lading, exportaangifte) leest u onze gids over vervoersdocumenten.

Welke Incoterm kiest u?

Er is niet één beste Incoterm. Vier vragen leiden naar een verstandige keuze:

  1. Hoe reizen de goederen? Container, luchtvracht, weg of spoor: gebruik een regel uit de groep “elke vervoerswijze”. Bulk of stukgoed dat direct aan boord wordt geladen: dan zijn FAS, FOB, CFR of CIF mogelijk.
  2. Wie moet de regie over het hoofdvervoer hebben? Wilt u als koper zelf de expediteur en de vervoerder kiezen, gebruik dan een F-regel (FCA). Moet de verkoper het regelen, gebruik dan een C- of D-regel.
  3. Wie kan waar de douane regelen? De uitklaring doet de verkoper het best (vermijd dus EXW bij export uit de EU). De inklaring doet de koper het best (denk dus goed na over DDP als de verkoper in het land van invoer niets geregeld heeft).
  4. Wie draagt het risico onderweg en wie verzekert het? Onder F- en C-regels draagt de koper het risico van het hoofdvervoer. Onder D-regels doet de verkoper dat. Stem de verzekering daarop af.
Als u…Regels die meestal passen
een importeur in de EU bent die de regie over vracht en kosten wilFCA (containers, luchtvracht), FOB (bulk)
een importeur in de EU bent die een prijs tot de bestemming wil, maar de douane zelf regeltDAP, CPT of CIP
een exporteur in de EU bent die buiten het land van de koper wil blijvenFCA, CPT of CIP
een exporteur in de EU bent die de levering wel kan regelen, maar de invoer in het buitenland nietDAP of DPU
een verkoper bent die de invoer in het land van de koper geregeld heeftDDP is mogelijk

Een expediteur kan controleren of de term in uw contract past bij de manier waarop uw goederen werkelijk worden vervoerd.

Veelgemaakte fouten met Incoterms

  • Geen jaartal. Alleen “FOB Shanghai” laat open welke editie geldt. Schrijf “FOB Shanghai Incoterms® 2020”.
  • Een vage plaatsaanduiding. “FCA Antwerpen” zegt niet welke terminal of welk magazijn. Noem de exacte plaats.
  • Een zeeregel voor een container. FOB, CFR en CIF gaan uit van levering bij het schip. Gebruik FCA, CPT of CIP voor containers die op een terminal worden overgedragen.
  • EXW bij export uit de EU. De verkoper wordt voor de EU-douane meestal toch exporteur. FCA is beter.
  • DDP zonder regeling voor de invoer. De verkoper moet in het land van de koper inklaren en de invoerrechten en belastingen betalen.
  • Ervan uitgaan dat de CIF-verzekering volstaat. Clauses (C) dekken alleen opgesomde risico’s. Spreek een hogere dekking af of verzeker zelf.
  • DAP en DPU door elkaar halen. Onder DAP lost de koper. Onder DPU lost de verkoper. Kies de regel die past bij wie ter plaatse het materieel heeft.
  • Denken dat de Incoterm de eigendom overdraagt. Dat doet hij niet. Eigendom, betaling en prijs horen in uw koopcontract.
  • De douanewaarde vergeten. Onder FOB, FCA of EXW moet u vracht en verzekering tot de EU-grens bij de factuurwaarde optellen.

Incoterms 2025 en 2030: welke versie geldt?

Er bestaat geen Incoterms 2025 en ook geen Incoterms 2024. De ICC herziet de regels periodiek en de actuele editie is Incoterms® 2020, van kracht sinds 1 januari 2020. Overzichten en blogartikelen met de titel “Incoterms 2025” of “Incoterms 2024” beschrijven gewoon de regels van 2020, soms met fouten.

Er wordt aan een nieuwe editie gewerkt. Volgens ICC Nederland is de ICC begonnen met de herziening van de Incoterms® 2020. De lancering van Incoterms® 2030 staat momenteel gepland voor eind 2029 (bericht van 31 augustus 2026). De werkdocumenten zijn vertrouwelijk, dus elk artikel dat u nu al vertelt wat er in Incoterms 2030 komt te staan, is aan het gissen.

Wat dit voor u betekent:

  • Blijf “Incoterms® 2020” vermelden in contracten, offertes en facturen.
  • Oudere edities blijven bruikbaar als beide partijen dat duidelijk afspreken. Een contract dat naar Incoterms 2010 verwijst, werkt nog steeds, maar bevat DAT in plaats van DPU en alleen een minimale verzekering voor CIP.
  • Zodra Incoterms 2030 verschijnt, houden contracten die “Incoterms® 2020” noemen die editie.

De belangrijkste wijzigingen van 2010 naar 2020 op een rij: DAT werd DPU, CIP vereist nu een dekking volgens Clauses (A), FCA kent de optie voor een on-board bill of lading, verkoper of koper mag onder FCA, DAP, DPU en DDP eigen vervoermiddelen gebruiken, alle kosten staan in één artikel en de verplichtingen rond beveiliging zijn uitdrukkelijk verdeeld.

Hulp nodig bij het kiezen van de juiste Incoterm voor uw volgende zending? Destinex regelt zee-, lucht- en wegvracht en douane-afhandeling vanuit Antwerpen, met één vaste contactpersoon per zending. Neem contact op met ons team.

Laatst bijgewerkt 28 oktober 2026

FAQ

Veelgestelde vragen over Incoterms

Korte antwoorden op de vragen die wij over dit onderwerp het vaakst horen.

Wat zijn Incoterms?

Incoterms zijn elf standaard handelstermen van de Internationale Kamer van Koophandel. Elke regel bepaalt voor koper en verkoper wie het vervoer en de douane-afhandeling regelt, wie welke kosten betaalt en waar het risico op verlies van de verkoper op de koper overgaat. De actuele versie is Incoterms® 2020.

Hoeveel Incoterms zijn er?

Incoterms® 2020 telt 11 regels. Zeven zijn bruikbaar voor elke vervoerswijze (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP). Vier zijn alleen bedoeld voor zee- en binnenvaart (FAS, FOB, CFR, CIF).

Bestaat er een Incoterms 2025?

Nee. Er bestaat ook geen Incoterms 2024. De actuele editie is Incoterms® 2020. Volgens ICC Nederland is de ICC begonnen aan Incoterms® 2030, met een lancering die momenteel gepland staat voor eind 2029. Verwijs tot die tijd in uw contracten naar Incoterms® 2020.

Wat is het verschil tussen FOB en CIF?

Onder beide regels gaat het risico over op de koper zodra de goederen in de haven van verscheping aan boord zijn. Bij FOB boekt en betaalt de koper de zeevracht en beslist hij zelf over de verzekering. Bij CIF betaalt de verkoper de vracht tot de haven van bestemming en moet hij een minimale verzekering afsluiten volgens Institute Cargo Clauses (C).

Is FCA of FOB beter voor containers?

Voor containers die op een terminal worden overgedragen, beveelt de ICC FCA aan. Onder FOB houdt de verkoper het risico tot de container aan boord is, terwijl hij de container al aan de vervoerder heeft overgedragen. Onder FCA gaat het risico op de terminal over. Dat sluit aan op wat er werkelijk gebeurt.

Wat is het verschil tussen DAP en DDP?

Onder beide regels levert de verkoper op de genoemde bestemming en draagt hij tot dan het transportrisico. Bij DAP klaart de koper de goederen in en betaalt hij de invoerrechten en belastingen. Bij DDP doet de verkoper dat ook.

Wat is het verschil tussen DAP en DPU?

Bij DAP worden de goederen geleverd op het aankomende voertuig, klaar om te lossen. De koper lost. Bij DPU lost de verkoper de goederen op de bestemming. DPU is de enige Incoterms-regel waarbij de verkoper moet lossen.

Wat is de opvolger van DAT?

DAT (Delivered at Terminal) is in Incoterms® 2020 vervangen door DPU (Delivered at Place Unloaded). De nieuwe naam maakt duidelijk dat de plaats van levering elke plaats kan zijn, niet alleen een terminal.

Wie laadt de goederen bij EXW en FCA?

Bij EXW hoeft de verkoper de goederen niet te laden, dus het laden is voor de koper. Bij FCA laadt de verkoper als de genoemde plaats zijn eigen bedrijfsterrein is. Op elke andere genoemde plaats levert de verkoper de goederen op zijn eigen voertuig, klaar om te lossen.

Bij welke Incoterms is een verzekering verplicht?

Alleen bij CIF en CIP. Bij CIF moet de verkoper ten minste een dekking volgens Institute Cargo Clauses (C) afsluiten. Bij CIP is het minimum Institute Cargo Clauses (A). In beide gevallen is het verzekerde bedrag ten minste 110% van de contractprijs.

Bepalen Incoterms wanneer de eigendom overgaat?

Nee. Incoterms gaan over levering, risico, kosten en formaliteiten. Wanneer de eigendom overgaat en wat de prijs en de betalingsvoorwaarden zijn, spreekt u af in het koopcontract.

Wat is de invloed van Incoterms op de douanewaarde in de EU?

De douanewaarde in de EU is gebaseerd op de prijs van de goederen plus de vervoers- en verzekeringskosten tot de plaats waar de goederen de EU binnenkomen, bijvoorbeeld de haven van Antwerpen. Bij EXW, FCA of FOB moet u die kosten bij de factuurprijs optellen. Bij DAP of DDP naar een adres in de EU kunt u het vervoer na de EU-grens aftrekken als het apart is vermeld.

Nog een vraag? Uw contactpersoon is 24/7 bereikbaar.
Klaar wanneer u dat bent

Uw volgende zending plannen? Spreek de mensen die uw zending regelen.

Vertel ons wat u verzendt en waar het naartoe moet. Uw contactpersoon in Antwerpen komt bij u terug met een heldere offerte en de volgende stappen.